Spacer miejski z Jagną Koftą: „Nieznany Muranów”
Czas trwania: 2 godz.
Nieznany Muranów.
Zapraszamy na spacer po Muranowie – podróż przez czas, pamięć i wyobraźnię.
Wspólnie odkryjemy kolejne warstwy historii Muranowa od czasów przedwojennych do współczesności.
Przeniesiemy się na przedwojenne Nalewki – do tętniących życiem podwórek pełnych sklepików, magazynów i warsztatów. Dzięki literaturze i wspomnieniom odtworzymy atmosferę dawnej żydowskiej dzielnicy Warszawy. Zobaczymy miejsce, gdzie stała Wielka Synagoga na Tłomackiem- jeden z najważniejszych symboli przedwojennego życia żydowskiej Warszawy.
Przeczytamy fragmenty „Małego Przeglądu” – pisma założonego przez Janusza Korczaka, którego redakcja mieściła się przy ulicy Nowolipki. Opowiemy o codziennym życiu mieszkańców getta, tragicznych wydarzeniach czasu okupacji oraz Powstaniu w Getcie Warszawskim. Dowiemy się także, jak funkcjonowało podziemne życie w bunkrach.
Nie zabraknie również mniej znanych opowieści – posłuchamy historii o duchach Muranowa i miejscach, które do dziś skrywają swoje tajemnice.
Spacerując przyjrzymy się powojennej odbudowie dzielnicy, poznamy założenia i realizacje socrealistycznego osiedla Muranów oraz współczesne oblicze tej wyjątkowej części Warszawy – z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, licznymi miejscami pamięci i prężnie działającymi inicjatywami lokalnymi.
To spacer dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na Muranów nie tylko oczami, ale także wyobraźnią – odkrywając warstwy historii ukryte pod ulicami i placami dzisiejszej Warszawy.
Jagna Kofta – edukatorka i przewodniczka, opowiada o żydowskiej historii.
Należy do warszawskiej społeczności żydowskiej. Organizuje wyjazdy do wielu miejscowości śladami dziedzictwa żydowskiego w Polsce oraz do miejsc związanych z pamięcią Zagłady.
Tworzy autorskie spacery, warsztaty i projekty społeczno-edukacyjne, tropi rodzinne historie i pomaga odkrywać osobiste korzenie podczas tailor-made heritage tours.
Łączy edukację z empatią, angażując się w projekty społeczne i edukacyjne dla osób w różnym wieku, w tym Ocalałych i ich rodzin, uchodźców z Ukrainy oraz sób z niepełnosprawnościami. Obecnie prowadzi autorski Kurs Judaistyczny „Warszawa Warsze”, zapraszając do współpracy uznanych specjalistów, naukowców i artystów, w tym przedstawicieli środowiska żydowskiego.
Centrum Kultury Jidysz, ul. Andersa 15
Wstęp bezpłatny, zapisy od 3 do 20 sierpnia na adres: biurofestiwalowe@shalom.org.pl, liczba miejsc ograniczona. Decyduje kolejność zapisu.
Oprowadzanie po ul. Miłej – prowadzenie: Mariusz Jastrząb
Prowadzenie: Mariusz Jastrząb
Miejsce spotkania: Stanowisko archeologiczne u zbiegu ulic Miłej i Dubois
„Błoto, wilgoć, zaduch, gruźlica”. Tymi słowy krótko przed wybuchem II wojny światowej charakteryzował ulicę Miłą poeta Władysław Broniewski. Miła była jedną z bardziej zaniedbanych ulic przedwojennej Warszawy. Ucierpiała podczas oblężenia miasta w 1939 r., a potem znalazła się w granicach getta. Zapraszamy na spacer, podczas którego opowiemy o codziennych troskach mieszkających tu niegdyś ludzi. Dzięki archiwalnym zdjęciom będziemy odkrywać szczegóły jej dawnego wyglądu. Odwiedzimy również stanowisko archeologiczne znajdujące się obok kwatery dowództwa Żydowskiej Organizacji Bojowej pod dawnym adresem Miła 18. Podyskutujemy o tym, w jakim stopniu praca archeologów poszerza naszą wiedzę o wydarzeniach, które rozegrały się w tym miejscu podczas powstania w getcie warszawskim.
Mariusz Jastrząb – ekspert z zakresu historii społecznej i gospodarczej Polski po II wojnie światowej, historii przedsiębiorczości, roli edukacji historycznej w kształceniu menedżerskim, roli historii w edukacji antydyskryminacyjnej, społecznej pamięci przeszłości, funkcjonowaniu instytucji dziedzictwa kulturowego, w szczególności muzeów historycznych. Wykładowca akademicki. Specjalizuje się w historii społecznej i gospodarczej oraz kulturoznawstwie.
Udział w oprowadzaniu jest bezpłatny. Na wydarzenie obowiązują zapisy pod adresem spacery@1943.pl W tytule prosimy wpisać: „Spacer 29.08.”. Liczba miejsc ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń. Zapisy trwają do wyczerpania wolnych miejsc (30 osób), najpóźniej do 26 sierpnia do godziny 13:00.
Wydarzenie towarzyszące zorganizowane przez Muzeum Getta Warszawskiego
Oprowadzanie po Cmentarzu Żydowskim na Bródnie
Oprowadza: Remigiusz Sosnowski, dyrektor cmentarza
Cmentarz Żydowski, ul. Św. Wincentego 15
Wstęp: cegiełka 20 PLN. Wymagane jest zgłoszenie imienne na wydarzenie pod adresem: media@jewish.waw.pl; limit – 25 osób, mężczyzn obowiązują nakrycia głowy
Wydarzenie towarzyszące zorganizowane przez Gminę Wyznaniową Żydowską w Warszawie
Oprowadzanie po Cmentarzu Żydowskim przy Okopowej
Oprowadza: Witold Wrzosiński, dyrektor cmentarza
Wstęp: cegiełka 20 PLN. Wymagane jest zgłoszenie imienne na wydarzenie pod adresem: media@jewish.waw.pl; limit – 50 osób, mężczyzn obowiązują nakrycia głowy
Wydarzenie towarzyszące zorganizowane przez Gminę Wyznaniową Żydowską w Warszawie
Spacer muzyczny po Warszawie: „Cztery dyrekcje, cztery sceny żydowskie”
Oprawa muzyczna: Mirosław Kuźniak (skrzypce), Marcin Maroszek (akordeon), prowadzenie: Rafał Dajbor
Zbiórka przed obecną siedzibą Teatru Żydowskiego przy ul. Senatorskiej 35 → Ogród Saski przy sadzawce (przedwojenny Teatr Letni) → Hotel Sofitel (dawniej Victoria; siedziba Teatru Żydowskiego w latach 1955-1969) → Plac Grzybowski (siedziba Teatru Żydowskiego w latach 1969 – 2016)
Rafał Dajbor – aktor, dziennikarz, autor książek m.in. „40-latek. Kulisy kultowego serialu”, „Mój mąż jest z zawodu dyrektorem. Czyli Jak u Barei 2”.
Zbiórka przed siedzibą Teatru Żydowskiego przy ul. Senatorskiej 35
Wstęp bezpłatny, zapisy od 3 do 20 sierpnia na adres: biurofestiwalowe@shalom.org.pl, liczba miejsc ograniczona. Decyduje kolejność zapisu.
Zwiedzanie stanowiska archeologicznego Miła 18 oraz wystawa plenerowa „Miła 18: Stan Rzeczy”
Oprowadzanie: Magdalena Kruszewska-Polak
Muzeum Getta Warszawskiego zaprasza do zwiedzania terenu wykopalisk archeologicznych przy dawnej Miłej 18. Podczas prac archeologicznych badacze znaleźli kilka tysięcy artefaktów, w tym obiekty kultu religijnego, takie jak tefilin, fragmenty żydowskich modlitewników oraz naczynia do rytualnego obmywania rąk. Dotarli też do zasypanych piwnic XIX-wiecznych kamienic, które zostały zniszczone podczas powstania w getcie warszawskim lub po jego zakończeniu. Odkopano piwnice kamienic o podwójnych adresach Miła 18/ Muranowska 39 oraz Miła 20/Muranowska 41, przy której odsłonięto fragmenty konstrukcji, które według wszelkiego prawdopodobieństwa stanowiły część tzw. Bunkra Anielewicza.
skrzyżowanie ul. Dubois i ul. Miłej
Wstęp wolny
Wydarzenie towarzyszące zorganizowane przez Muzeum Getta Warszawskiego
Spacer miejski „Judaica starej Pragi”
Spacer poprowadzi Jarek Spacerolog Praski (Jarosław Kaczorowski) (www.fb.com/spacerolog) z grupy przewodnickiej Praska Ferajna (www.PraskaFerajna.WAW.PL)
Start: ul. Kłopotowskiego 1/3 (przed budynkiem USC, czyli b. Komory Wodnej; blisko rogu ul. Wybrzeże Szczecińskie)
Mylą się ci, którzy pozostałości po Warszawie żydowskiej szukają tylko na Placu Grzybowskim, Muranowie czy cmentarzu przy Okopowej. Długą (bo odnotowaną już w pierwszym przewodniku po Warszawie z 1644 roku) obecność prężnej społeczności żydowskiej łatwiej poczuć na Pradze. Tu swój folwark miał fundator cmentarza i synagogi Szmul Zbytkower, tu mieszkał rabin Menachem Ziemba, któremu proponowano objęcie funkcji naczelnego rabina Jerozolimy, tu u swoich sąsiadów wielu Żydów znalazło schronienie w czasie II Wojny Światowej. Tu zobaczmy ulice, przy których żydowskie rodziny zamieszkiwały dużą cześć kamienic i domów, posesję po zburzonej po wojnie synagodze, pozostałości po stawianych przez Żydów fabrykach, czy spektakularne budowle wielkiego sierocińca im. Bergsona oraz zaprojektowanego w stylu neomanieryzmu Żydowskiego Domu Akademickiego, o którego budowę stoczył się prawdziwy bój między grupami chasydzkimi, a środowiskami postępowych Żydów. Wspomnimy także o żydowskich gangach i przemytnikach, o syjonistach i działaczach socjalistycznego Bundu, o sporach o sport, o koszernej wódce, uboju rytualnym i żydowskim telegrafie. Będzie też o Bojnówku, czyli rzekomym folwarku Szmula Zbytkowera i o jego folwarku prawdziwym – w okolicy obecnego Konesera. Przypomnimy mieszkańców najstarszej części Pragi: pobożnych rabinów, hałaśliwych handlarzy, bogatych przemysłowców i kamieniczników oraz spokojnych rzemieślników. Zobaczymy pozostały do dziś napis reklamowy żydowskiego krawca, namalowany przez żydowskiego malarza. Zajrzymy do dawnych modlitewni w muzeum Pragi oraz być może uda się zajrzeć do wnętrza jedynej w Warszawie ocalałej mykwy.
Czas trwania: ok. 3,5 godz. (na trasie są toalety)
Wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona; zapisy od 3 do 20 sierpnia na adres: biurofestiwalowe@shalom.org.pl, liczba miejsc ograniczona. Decyduje kolejność zapisu.
Spacer miejski „Judaica Nowej Pragi”
Spacer poprowadzi Jarek Spacerolog Praski (Jarosław Kaczorowski) (www.fb.com/spacerolog) z grupy przewodnickiej Praska Ferajna (www.PraskaFerajna.WAW.PL)
Start: ul. Wileńska 3 (blisko rogu Targowej i stacji metra M2: Dworzec Wileński)
Odwiedzimy na Nowej Pradze miejsca związane z żydowską mniejszością tego obszaru: te w których była synagoga i modlitewnie, kamienice i przedsiębiorstwa należące do Żydów; gdzie był zapomniany, choć do dziś działający bazar, na którym Żydzi handlowali, a także miejsca, gdzie mieszkali; dowiemy się też, kim niektórzy z nich byli i na czym polegał konflikt między krajowymi środowiskami żydowskimi, a przybyłymi na Nową Pragę Litwakami. Nie obędzie się bez anegdot.
Czas trwania: ok. 2 godz.
Wstęp po potwierdzeniu obecności – 3 do 20 sierpnia w Biurze Festiwalowym, ul. Senatorska 35, tel. 453 065 511, 22 620 55 85; liczba miejsc ograniczona.
Spacer z Szymonem Pietrzykowskim po cmentarzu żydowskim na Okopowej: „Ortodoksi kontra asymilatorzy”
Miejsce spotkania: wejście główne na Cmentarz żydowski przy ulicy Okopowej
Czas trwania: 2h
Cmentarz żydowski na ul. Okopowej, w znacznym stopniu nienaruszony przez wojnę, jest bezcennym świadectwem życia warszawskich Żydów od początku XIX w. aż do dziś. Zachowane nagrobki to unikatowe dziedzictwo materialne. Opowiadają bogatą historię tej społeczności i odzwierciedlają jej różnorodność, czego jednym z przejawów jest podział na wiernych wielowiekowej tradycji i pielęgnujących własną osobność „ortodoksów” oraz zwolenników reform w duchu haskali („żydowskiego oświecenia”) i zbliżenia z nieżydowską większością „asymilatorów”. Podział ten przejawia się w wyglądzie i rozmieszczeniu nagrobków – od tradycyjnie wyglądających macew i oheli w najstarszej części nekropoli po wymyślnie ozdobione monumenty. Niejednokrotnie zdarzało się, iż przedstawiciele obu stronnictw, którzy za życia nie szczędzili sobie złośliwości, spoczywają obok siebie. Tajemnice Okopowej odkryje podczas spaceru dr Szymon Pietrzykowski.
Wstęp bezpłatny obowiązują zapisy. Zgłoszenia na adres:rezerwacja@jhi.pl można wysyłać najpóźniej do 21 sierpnia do godz. 13:00. W tytule prosimy wpisać: „Spacer 23.08”. Liczba miejsc ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń.
Wydarzenie towarzyszące zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny
Spacer miejski | „Śladami Singerów. Literacka mapa żydowskiej Warszawy”
Prowadzenie: Katarzyna Jankowska
Miejsce zbiórki: hol główny Muzeum POLIN
Czas trwania: 2 godz. 20 min
Warszawa była dla rodziny Singerów czymś więcej niż miejscem życia — była źródłem opowieści,
przestrzenią formującą wyobraźnię i język jednych z najważniejszych twórców literatury jidysz.
Podczas spaceru literackiego przyjrzymy się miastu, w którym dorastali i które zapamiętali Izaak
Bashevis Singer, Israel Joshua Singer oraz Esther Kreitman.
Wędrując po ulicach dawnej żydowskiej Warszawy, spróbujemy odtworzyć świat, który zniknął, ale przetrwał w literaturze: dom rodzinny, dzielnice biedy i aspiracji, miejsca nauki, modlitwy i
codziennego życia. Opowiemy o relacjach rodzinnych, artystycznych ambicjach i napięciach, które
kształtowały twórczość Singerów, a także o Warszawie jako ważnym ośrodku kultury jidysz — mieście pisarzy, wydawnictw, gazet i czytelników.
Zastanowimy się, dlaczego Estera czuła się odrzucona i niezrozumiana przez bliskich, z jakimi
demonami przyszło jej się zmagać i dlaczego, mimo talentu, nie osiągnęła takiej sławy literackiej, jak bracia. Spacer pokaże, jak przestrzeń miasta przenika do literatury: jak ulice, podwórka i kamienice stają się tłem dla opowiadań i powieści, a codzienne doświadczenia zamieniają się w uniwersalne historie o tożsamości, pamięci i utracie.
Wstęp płatny – bilet normalny: 20 PLN, ulgowy: 15 PLN; rezerwacja on-line, możliwość zakupienia biletu w kasie Muzeum
Wydarzenie towarzyszące zorganizowane przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
