Żydowski Salon Literacki. Wykład Belli Szwarcman-Czarnoty: „Mani Lejb i Rochelle Weprinska. O trudnej miłości w niełatwych czasach”

Opowiem o dramatycznej miłości jednego największych poetów języka jidysz, Mani Lejba (w
rzeczywistości nazywał się Brahinski) i utalentowanej, młodszej od niego poetki Rochelle
Weprinski.
Oboje byli ubogimi emigrantami z Europy Wschodniej, pracującymi fizycznie, by zarobić na
utrzymanie. Mani Lejb miał żonę i pięcioro dzieci, Rochelle była zamężna i miała jedno dziecko,
a jednak przez trzydzieści lat – do przedwczesnej śmierci poety – byli razem. Było to trudne,
zwłaszcza dla niego – musiał zarabiać na utrzymanie pięciorga dzieci i swoje, starać się
utrzymać z nimi kontakt i być partnerem Rochelle. Mani Lejb zapadł na gruźlicę. Ona także
chorowała. Mimo to znajdowali w sobie dość siły twórczej, by pisać. Mani Lejb celował w
niezwykłych utworach – bajkach i wierszach dla dzieci, kompensując tym zapewne rozłąkę z
własnym potomstwem.
Gdy zmarł, Rochelle wydała tomik jego sonetów – nieużywaną niemal w języku jidysz formą
poetycką, którą szlifował przez ostatnie lata życia.
Ponadto opublikowała także tomik listów, które ukochany pisał do niej w ciągu lat ich wspólnego
życia.
Chcąc zachować dla siebie i dla potomności pamięć o wielkiej miłości, która zmagała się z
trudnościami, Rochelle Weprinski napisała powieść (także w jidysz) „Ze skrzyżowanymi dłońmi”.

Bella Szwarcman-Czarnota – eseistka, tłumaczka, filozofka i redaktorka czasopisma „Midrasz”, uznana badaczka historii i tradycji kobiet żydowskich oraz kultury jidysz. Autorka książek poświęconych kobiecej perspektywie w tradycji żydowskiej, m.in. Mocą przepasały swe biodra. Portrety kobiet żydowskich, Znalazłam wczorajszy dzień. Moja osobista tradycja żydowska, Cenniejsze niż perły. Portrety kobiet żydowskich, Księga kobiet – kobiety Księgi. Komentarze do Tory oraz W poszukiwaniu złotego jabłka. Liderbuch – śpiewnik rodzinny (2016, wspólnie z córką i siostrą) wraz z płytą (2018). Autorka licznych przekładów z literatury jidysz, francuskiej i rosyjskiej. Prowadzi cykliczne spotkania poświęcone historii kobiet biblijnych w Austriackim Forum Kultury oraz literaturze jidysz w Centrum Kultury Jidysz. Otrzymała grant YIVO Institute for Jewish Research oraz stypendium artystyczne m.st. Warszawy. Członkini Zarządu Polskiego Towarzystwa Studiów Jidyszystycznych, laureatka Nagrody ks. Stanisława Musiała (2017) oraz Nagrody Jana Karskiego i Poli Nireńskiej (2018).

Austriackie Forum Kultury, ul. Próżna 7/9

Wstęp wolny; liczba miejsc ograniczona, miejsca nie są numerowane