Klub Miłośników Kultury Żydowskiej | Wykład ilustrowany Moniki Krajewskiej: „Skromne i strojne. O ozdobach kobiet żydowskich”
Skromnie czy ozdobnie? A może i skromnie, i ozdobnie? Gdy jedne Żydówki stosowały się – i nadal stosują – do tradycyjnych wymogów nie eksponowania swych walorów, między innymi przez zakrycie włosów, inne są dalekie od wszelkich zakazów. Najciekawsze jednak są przykłady strojów, dzięki którym kobieta – nie przekraczając norm religijnych i społecznych – podkreślała swój status, urodę i elegancję. Stroje ślubne, nakrycia głowy i biżuteria z różnych czasów i krajów diaspory to temat tej bogato ilustrowanej prezentacji.
Monika Krajewska – artystka i edukatorka; tworzy wycinanki inspirowane tradycją żydowską. Niektóre jej prace, zwłaszcza mizrachy, są bliskie tradycyjnej formie, inne, np. cykle „Tatry i Psalmy” czy „Płonące”, są własną interpretacją żydowskich tekstów i symboli. Technikę wycinania łączy z kolażem, frotażem i fotografią. Wiele jej prac powstało z okazji narodzin, uroczystości bar/bat micwy oraz ślubów; inne były użyte w grafice książkowej (np. Sidur Ec Chaim) i na muralach, są też w synagogach, muzeach i kolekcjach prywatnych. Jest autorką albumów fotograficznych o cmentarzach żydowskich „Czas kamieni” (w 4 językach) i „A Tribe of Stones”, artykułów i wystaw. Prowadzi warsztaty i wykłady ukazujące tradycję żydowską poprzez sztukę, m.in. na festiwalach kultury żydowskiej i w Centrum Kultury Jidysz w Warszawie.
Centrum Kultury Jidysz, ul. Andersa 15
Wstęp bezpłatny, zapisy od 11 do 27 sierpnia na adres: klub@jidysz.org.pl, liczba miejsc ograniczona. Decyduje kolejność zapisu, zgłoszenia przed 11 sierpnia nie będą przyjmowane
Żydowski Salon Literacki. Spotkanie autorskie z Małgorzatą Niezabitowską i Feliksem Falkiem wokół książki „Na wzburzonych falach”
Prowadzenie: Beata Biały
(Wydawnictwo Lira, 2025)
Centrum Kultury Jidysz, ul. Andersa 15
Wstęp wolny; liczba miejsc ograniczona, miejsca nie są numerowane
„Pomidor!” – warsztaty o pomidorach w języku i kulturze jidysz
z Aleksandrą Glubą
Aleksandra Gluba-Pieprz – literaturoznawczyni, jidyszystka, badaczka, tłumaczka i pasjonatka @jidyszland . Do tej pory współpracowała z nami jako lektorka w ciągu roku akademickiego, a także na letnich seminariach języka jidysz w latach 2022-23. Działa naukowo i aktywistycznie, kocha przyrodę, a w wolnych chwilach wędruje po poznańskich zaułkach ze swoją wierną jamniczą przyjaciółką, Norką.
fot. Natalia Chmielarz
Centrum Kultury Jidysz, ul. Andersa 15
Wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona; zapisy od 11 do 28 sierpnia na adres: ckj@jidysz.org.pl, liczba miejsc ograniczona. Decyduje kolejność zapisu, zgłoszenia przed 11 sierpnia nie będą przyjmowane.
Wykład Andrzeja Krakowskiego: „Czy w Polsce i polskiej kulturze wychowano nas na odniesienie sukcesu?”
 | Andrzej Krakowski – reżyser, scenarzysta, producent filmowy, pedagog, pisarz i rysownik; profesor City University of New York i doktor sztuk filmowych. Studiował na Wydziale Reżyserii PWSTiF w Łodzi. W 1968 pozbawiony polskiego obywatelstwa w czasie stypendium w Los Angeles, kontynuował naukę w American Film Institute. Zrealizował blisko 70 filmów i seriali telewizyjnych. Producent, m.in. nominowanego do Oscara „California Reich”, zdobywca dwóch nagród Emmy za serię „We Are New York” oraz popularnego na Broadwayu musicalu „King David”. Reżyser „Looking for Palladin”, „Farewell to my Country” i “Campfire Stories”. Autor scenariuszy 18 filmów m.in. “Triumph of the Spirit”, “Eminent Domain”, “Managua”, “Tides of War”, “Genghis Khan”, oraz kilkunastu książek, m.in, “Pollywood: jak stworzyliśmy Hollywood”, “Pollywood II: uciekinierzy w raju”, “The World Through the Eye of a Screenwriter”, “Bronisław Kaper: Od poczatku do konca” i dwujęzycznego albumu “Polish Oscars/Polskie Oscary”. Autor i reżyser szuk teatralnych, wśród nich: “Labirynt 53/54”, „Rejwach” oraz “Behind God’s Back”. W latach 80. był rysownikiem pisma „Business of Film”, ukazującego się w Londynie i Los Angeles oraz Foreign Confidential i „Reunion’68”. Dwujęzyczna książka rysunków pt. „Dziura w całym/Hole in the Whole” ukazała się w 2017 nakładem wydawnictwa Blue Bird. Poza pracą twórczą i pedagogiczną Krakowski był współzałożycielem dwóch sieci telewizyjnych: NaszaTV w Polsce i ForeignTV.com. |
fot. Renata Pajchel
Austriackie Forum Kultury, ul. Próżna 7/9
Wstęp wolny
Sesja naukowa | „Utopie/Antyutopie – Jidyszland w praktykach filozoficznych i artystycznych”
Opieka naukowa: dr Karolina Szymaniak
Program:
godz. 13:00 Otwarcie sesji
godz. 13:00-14:45 Praktyki artystyczne:
- 13:00-13:15 Zuzanna Hertzberg ARTYWIZM I ARTS-BASED RESEARCH
- 13:15-13:30 Damian Josef-Neć – TEATR
- 13:30-13:45 Anna Rozenfeld LITERATURA I PERFORMANS
- 13:45-14:00 Raphael Rogiński MUZYKA
- 14:15-14:30 Natalia Chmielarz TEKST I EKSPERYMENT
14:30-14:45 Sara Herczyńska KOMENTARZ
Przerwa
godz. 15:00-16:15 Utopie/Antyutopie – dyskusja panelowa (Magdalena Kozłowska, Karolina Koprowska, Karolina Szymaniak)
godz. 16:15-17:00 Wernisaż projektu WITRYNA/ װיטרינע/ WITRINE (artysta: Łukasz Horbów, koncept: Anna Rabczuk, kuratorka: Natalia Chmielarz, opieka merytoryczna: Karolina Szymaniak)
Centrum Kultury Jidysz, ul. Andersa 15
Wstęp wolny; liczba miejsc ograniczona, miejsca nie są numerowane
Żydowski Salon Literacki | Spotkanie autorskie z Weroniką Kostyrko wokół książki „Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat”
Prowadzenie: Magdalena Kozłowska
(Wydawnictwo Marginesy, 2024)
Róża Luksemburg – jedna z najbardziej rozpoznawalnych Polek na świecie – była ikoną pacyfizmu, internacjonalizmu i demokratycznego socjalizmu. Weronika Kostyrko przedstawia jej życie bez mitów i uproszczeń, ukazując wybitną intelektualistkę, działaczkę polityczną i osobę nieustannie przekraczającą granice narzucane przez pochodzenie, płeć czy epokę. To fascynująca opowieść o walce o sprawiedliwość, wolność i emancypację, w której nie brakuje wielkiej historii, miłości, konfliktów i tajemnic.
Centrum Kultury Jidysz, ul. Andersa 15
Wstęp wolny; liczba miejsc ograniczona, miejsca nie są numerowane
Wykład Aleksandry Piwowar o Viktorze Franklu, austriacko-żydowskim psychiatrze, ocalałym z Auschwitz
fot. Prof. Dr. Franz Vesely
Viktor Emil Frankl (1905–1997) był austriackim psychiatrą, neurologiem i psychoterapeutą żydowskiego pochodzenia, twórcą logoterapii – nurtu psychoterapii opartego na poszukiwaniu sensu życia. Jako więzień nazistowskich obozów koncentracyjnych, w tym Auschwitz, doświadczył skrajnych warunków, które stały się fundamentem jego późniejszych badań nad ludzką odpornością, wolnością wewnętrzną i znaczeniem nadziei.
Frankl uważał, że dążenie do odnalezienia sensu jest jedną z najważniejszych potrzeb człowieka, a jego utrata może prowadzić do kryzysów egzystencjalnych i cierpienia psychicznego. Swoje doświadczenia oraz refleksje zawarł w bestsellerowej książce „Człowiek w poszukiwaniu sensu”, która do dziś inspiruje miliony czytelników na całym świecie.
Wykład poświęcony życiu i myśli Viktora Frankla będzie okazją do poznania niezwykłej biografii człowieka, który nawet w obliczu największego zła nie utracił wiary w sens ludzkiego istnienia.
Austriackie Forum Kultury, ul. Próżna 7/9
Wstęp wolny; liczba miejsc ograniczona, miejsca nie są numerowane
Wydarzenie towarzyszące zorganizowane przez Austriackie Forum Kultury
Przystanek Poezja: „Cugebundn” – czytanie performatywne
Utwory w jidysz i po polsku, w przekładzie własnym, zaprezentuje: Anna Rozenfeld
Oprawa muzyczna: Jakub Buchner
Centrum Kultury Jidysz, ul. Andersa 15
Wstęp wolny; liczba miejsc ograniczona, miejsca nie są numerowane
Wydarzenie z cyklu Przystanek Poezja
Wykład Alexandre Kaplana |FE|: „Zapomniany Bohater: Feliks Kersten – człowiek zbyt blisko piekła”
Kiedy w 1960 r Joseph Kessel, akademik, wybitny francuski autor, laureat wielu nagród, wybitny dziennikarz, reporter wojenny, jedna z najbardziej fascynujących postaci kultury Francji XX wieku, autor Hymnu Partyzantów, napisał i wydal książkę pod tytułem „Les Mains du Miracle” (Ręce Cudotwórcy) świat odkrył Feliksa Kerstena.
Książka ta wywołała na świecie wielki szum i stała się powodem wielu spekulacji na temat realnego udziału Feliksa Kerstena w wyciąganiu ze szpon SS obywateli różnych krajów Europy a wśród nich wielu Żydów. Osoby biorące udział w tej historii sięgają od wierchuszki SS do tronu Holenderskiego i przede wszystkim tronu Szwedzkiego.
To niebywała i mało wiarygodna historia świadczy o tym, ile jeden człowiek potrafi uczynić.
Dopiero w 2021 roku światowej sławy francuski historyk specjalista od 2 Wojny Światowej François Kersaudy, po przeprowadzeniu dokładnych historycznych badan, wydal książkę pod tytułem „Lista Kerstena – sprawiedliwy wśród demonów” w której opublikował dokumenty stanowiące nie zaprzeczalne dowody o tym, że Feliks Kersten przyczynił się osobiście w uratowaniu co najmniej 100 000 ludzi różnych narodowości i wśród nich co najmniej 60 000 Żydów. Feliks Kersten ratował ludzi bezinteresownie, nie pobierając za to żadnej opłaty, przeważnie finansując swe poczynania sam.
Najsmutniejsze jest to, że Feliks Kersten, pomimo swoich zasług, pozostał w cieniu historii i że mało kto o nim słyszał. Opowiem wam dlaczego … i spróbujmy to naprawić.
Austriackie Forum Kultury, ul. Próżna 7/9
Wstęp wolny; liczba miejsc ograniczona, miejsca nie są numerowane
Wydarzenie towarzyszące zorganizowane przez Austriackie Forum Kultury
Wykład performatywny Anny Rozenfeld: „Archiwalne nagrania radiowe w jidysz”
Centrum Kultury Jidysz, ul. Andersa 15
Wstęp wolny; liczba miejsc ograniczona, miejsca nie są numerowane
