{"id":18902,"date":"2023-12-28T12:58:44","date_gmt":"2023-12-28T11:58:44","guid":{"rendered":"http:\/\/shalom.org.pl\/?post_type=tribe_events&p=18902"},"modified":"2025-05-10T22:36:29","modified_gmt":"2025-05-10T20:36:29","slug":"zegnamy-profesor-ewe-geller-wybitna-jezykoznawczynie-i-jidyszystke","status":"publish","type":"tribe_events","link":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/event\/zegnamy-profesor-ewe-geller-wybitna-jezykoznawczynie-i-jidyszystke\/","title":{"rendered":"\u017begnamy profesor Ew\u0119 Geller, wybitn\u0105 j\u0119zykoznawczyni\u0119 i jidyszystk\u0119"},"content":{"rendered":"

Z wielkim smutkiem przyj\u0119li\u200e\u200e\u015bmy wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci profesor Ewy Geller \u2013 wybitnej j\u0119zykoznawczyni, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej i \u015bwiatowej jidyszystyki. Nauczycielce, mentorce i mistrzyni licznych (nie tylko polskich) badaczy, nauczycieli i artyst\u00f3w zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3\u0142czesnym Jidyszlandem.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jej pierwsza ksi\u0105\u017cka \u201eJidysz \u2013 j\u0119zyk \u017byd\u00f3w aszkenazyjskich\u201d to lektura obowi\u0105zkowa, dla ka\u017cdego, kto wchodzi w jidyszowy \u015bwiat. Kto chce wiedzie\u0107 wi\u0119cej o j\u0119zyku \u017byd\u00f3w warszawskich \u2013 powinien si\u0119gn\u0105\u0107 po jej \u201eWarschauer Jiddisch\u201d \u2013 znakomite opracowanie oparte na gromadzonych przez badaczk\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ach, w tym bezcennych nagraniach m\u00f3wc\u00f3w warszawskiego jidysz. Ten w\u0142a\u015bnie jidysz warszawski wprowadzi\u0142a do \u201eKr\u00f3la\u201d Szczepana Twardocha. To dzi\u0119ki niej jidysz w tej powie\u015bci brzmi autentycznie, co jest rzadko\u015bci\u0105 we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze. Bo taka by\u0142a Ewa Geller \u2013 uczy\u0142a nas rzetelno\u015bci i uwa\u017cno\u015bci, z jak\u0105 sama pracowa\u0142a. Dba\u0142a w\u0142a\u015bnie o to, by we tak\u017ce w dyskursie naukowym by\u0107 mo\u017cliwie jak najbli\u017cej by\u0107 autentycznego j\u0119zyka \u017byd\u00f3w aszkenazyjskich i ich j\u0119zykiem opisanego \u015bwiata.<\/p>\n

Wspiera\u0142a te\u017c kwartalnik \u201eCwiszn\u201d, dziel\u0105c si\u0119 z redakcj\u0105 swoimi nowymi pracami, a tak\u017ce wspieraj\u0105c wiedz\u0105 eksperck\u0105. To dzi\u0119ki niej ukaza\u0142 si\u0119 na \u0142amach \u201eCwiszn\u201d kultowy ju\u017c artyku\u0142 o okrzykach reklamowych warszawskich handlarzy. Tych, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107 na Nalewkach i w okolicy, na tych ulicach, kt\u00f3rych dzi\u015b nie ma, a dzi\u015b w miejscu po nich znajduje si\u0119 nasze Centrum. W innym z numer\u00f3w publikowa\u0142a fragmenty przek\u0142adu nieznanej wcze\u015bniej gramatyki jidysz autorstwa Ludwika Zamenhofa, wydane p\u00f3\u017aniej w ca\u0142o\u015bci w zbiorze po\u015bwi\u0119conym tw\u00f3rcy esperanto. W \u201eCwiszn\u201d ukaza\u0142y si\u0119 te\u017c fragmenty jej naukowego odkrycia \u2013 przek\u0142ad i opracowanie \u201eSejfer derech ejc he-chaim\u201d [Przewodnik po drzewie \u017cywota], wydanego w 2015 roku przez Muzeum w Wilanowie. Ten unikatowy XVII-wieczny przewodnik medyczno-dietetyczny to najstarszy \u015bwiecki tekst spisany w jidysz polskim, a nie w \u00f3wczesnym tzw. standardzie drukarskim. Dzi\u0119ki temu dawa\u0142 dost\u0119p do autentycznego j\u0119zyka, kt\u00f3rym m\u00f3wili tutejsi \u017bydzi. Profesor Geller wraz ze swoimi uczennicami i uczniami bada\u0142a d\u0142ugotrwa\u0142y wp\u0142yw j\u0119zyk\u00f3w s\u0142owia\u0144skich na j\u0119zyk jidysz, nie tylko i nie przede wszystkim w wymiarze zapo\u017cycze\u0144 leksykalnych, ale przede wszystkim na r\u00f3\u017cnych poziomach systemu j\u0119zykowego \u2013 sk\u0142adni, fonetyki, s\u0142owotw\u00f3rstwa. Z jej wiedzy korzystamy, ucz\u0105c kolejne grupy polskoj\u0119zycznych adept\u00f3w j\u0119zyka jidysz, a tak\u017ce te osoby, kt\u00f3re \u2013 nie znaj\u0105c j\u0119zyk\u00f3w s\u0142owia\u0144skich \u2013 nie maj\u0105 szansy ze skali tych proces\u00f3w zda\u0107 sobie w pe\u0142ni spraw\u0119. Na ten temat opublikowa\u0142a dziesi\u0105tki artyku\u0142\u00f3w, a w 2022 ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka \u201e Yiddish as a Mixed Language Yiddish-Slavic Language Contact and Its Linguistic Outcome\u201d napisana wsp\u00f3lnie z uczniami: Agat\u0105 Reibach (tak\u017ce lektork\u0105 w Centrum Kultury Jidysz) i Micha\u0142em Gajkiem. Jest to jeden z owoc\u00f3w szeroko zakrojonego projektu badania kontaktu j\u0119zykowego mi\u0119dzy jidysz a polszczyzn\u0105.<\/p>\n

Profesor Ewa Geller by\u0142a te\u017c znakomit\u0105 popularyzatork\u0105 nauki, propaguj\u0105c\u0105 wiedz\u0119 o j\u0119zyku i kulturze jidysz i walcz\u0105c\u0105 z dotycz\u0105cymi ich stereotypami. Pisa\u0142a, tak jak wyk\u0142ada\u0142a, precyzyjnie i ze swad\u0105. Jej prace b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 badaczom, dydaktykom i studentom przez kolejne pokolenia.
\n\u017begnamy \u015bwietn\u0105 badaczk\u0119, znakomit\u0105 nauczycielk\u0119 i przede wszystkim wspania\u0142ego cz\u0142owieka. O takich osobach m\u00f3wimy w jidysz, \u017ce by\u0142 to \u2013 a mencz, an emeser mencz. Cz\u0142owiek przez du\u017ce C.
\nSk\u0142adamy najserdeczniejsze wyrazy wsp\u00f3\u0142czucia ca\u0142ej rodzinie Pani Profesor, w szczeg\u00f3lno\u015bci obu Jej C\u00f3rkom, z kt\u00f3rymi mieli\u015bmy przyjemno\u015b\u0107 jako CKJ wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, a tak\u017ce najbli\u017cszym wsp\u00f3\u0142pracownikom i wsp\u00f3\u0142pracowniczkom.<\/p>\n

 <\/p>\n

[Wspomnienie o prof. Ewie Gellert pochodzi ze strony CKJ na Facebooku]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z wielkim smutkiem przyj\u0119li\u200e\u200e\u015bmy wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci profesor Ewy Geller \u2013 wybitnej j\u0119zykoznawczyni, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej i \u015bwiatowej jidyszystyki. Nauczycielce, […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":18903,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"_tribe_events_status":"","_tribe_events_status_reason":"","footnotes":""},"tags":[],"tribe_events_cat":[15,350,362],"class_list":["post-18902","tribe_events","type-tribe_events","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tribe_events_cat-instytucja","tribe_events_cat-instytucja-pl","tribe_events_cat-pamiec-pl","cat_instytucja","cat_instytucja-pl","cat_pamiec-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events\/18902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events"}],"about":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tribe_events"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events\/18902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18904,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events\/18902\/revisions\/18904"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18902"},{"taxonomy":"tribe_events_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events_cat?post=18902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}