{"id":19628,"date":"2024-06-29T11:21:02","date_gmt":"2024-06-29T09:21:02","guid":{"rendered":"https:\/\/shalom.org.pl\/?p=19628"},"modified":"2024-07-22T16:42:29","modified_gmt":"2024-07-22T14:42:29","slug":"z-cyklu-opowiedz-mi-swoja-historie-azyl-o-tym-jak-anna-i-jaroslaw-iwaszkiewiczowie-stworzyli-na-stawisku-dom-dla-uciekajacych-z-wojennej-pozogi-i-angazowali-sie-w-pomoc-zydom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/z-cyklu-opowiedz-mi-swoja-historie-azyl-o-tym-jak-anna-i-jaroslaw-iwaszkiewiczowie-stworzyli-na-stawisku-dom-dla-uciekajacych-z-wojennej-pozogi-i-angazowali-sie-w-pomoc-zydom\/","title":{"rendered":"Z cyklu \u201eOpowiedz mi swoj\u0105 histori\u0119&#8221;: spotkanie z Beat\u0105 Izdebsk\u0105-Zyba\u0142\u0105 | Azyl | O tym, jak Anna i Jaros\u0142aw Iwaszkiewiczowie anga\u017cowali si\u0119 w pomoc \u017bydom | udzia\u0142 we\u017amie\u00a0Matylda Elenge prawnuczka Anny i Jaros\u0142awa Iwaszkiewicz\u00f3w."},"content":{"rendered":"<h3><b>Z cyklu \u201eOpowiedz mi swoj\u0105 histori\u0119\u201d&nbsp; spotkanie z Beat\u0105 Izdebsk\u0105-Zyba\u0142\u0105, autork\u0105 ksi\u0105\u017cki \u201eAnna i Jaros\u0142aw Iwaszkiewiczowie. Sprawiedliwi w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. O tym, jak Anna i Jaros\u0142aw Iwaszkiewiczowie stworzyli na Stawisku dom dla uciekaj\u0105cych z wojennej po\u017cogi i anga\u017cowali si\u0119 w pomoc \u017bydom<\/b><\/h3>\n<p>Prowadzenie:<strong> Remigiusz Grzela<\/strong><\/p>\n<p>W spotkaniu udzia\u0142 we\u017amie&nbsp;<b>MATYLDA ELENGE<\/b>, prawnuczka Anny i Jaros\u0142awa Iwaszkiewicz\u00f3w.<\/p>\n<p>[Wydawnictwo Akademickie SEDNO]<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-20017\" src=\"https:\/\/shalom.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/28575A02638KS_HD.jpg.webp\" alt=\"\" width=\"170\" height=\"247\"><\/p>\n<p>Opowiedz mi swoj\u0105 histori\u0119\u2026.<\/p>\n<p>Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz znany jest jako wielki pisarz, autor wspania\u0142ych utwor\u00f3w poetyckich jak cho\u0107by \u201eCiemne \u015bcie\u017cki\u201d, \u201eLato 1932\u201d, ale jest te\u017c autorem znakomitych utwor\u00f3w prozatorskich. Wiele jego opowiada\u0144 doczeka\u0142o si\u0119 ekranizacji, wspomnijmy jedynie wielkie adaptacje Andrzeja Wajdy: \u201ePanny z Wilka\u201d czy \u201eBrzezina\u201d. Pozostaje postaci\u0105 intryguj\u0105c\u0105 i ciekaw\u0105, nie tylko jako w\u0142a\u015bnie \u00f3w wielki polski pisarz, ale z uwagi na dynamik\u0119 jego \u017cycia. Wraz z \u017con\u0105 Ann\u0105, nale\u017cy do Sprawiedliwych w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. Ten fakt nie jest powszechnienie znany. Medalem izraelskiego Instytutu Yad Vashem zostali uhonorowani po\u015bmiertnie w kwietniu 1991 r. Wymagan\u0105 dokumentacj\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142a tam Maria Iwaszkiewicz, c\u00f3rka, wraz ze \u015bwiadectwem Joanny Kramsztyk-Prochaski, jedna z os\u00f3b ocalonych przez Iwaszkiewicz\u00f3w. \u015awiadectw pomocy jest wiele. Pomocy zacz\u0119li udziela\u0107 ju\u017c w 1939 r., s\u0105siadom i okolicznym mieszka\u0144com pochodzenia \u017cydowskiego oraz przyjacio\u0142om i znajomym z kr\u0119gu literackiego. W getcie znalaz\u0142 si\u0119 jego wieloletni przyjaciel Aleksander Landau, pianista, Adolf Goldfeder, prawnik i pianista, Roman Kramsztyk, rodzice Paw\u0142a Hertza i J\u00f3zefa Rajnfelda, \u017cydowscy s\u0105siedzi i znajomi z Brwinowa i Podkowy Le\u015bnej. Maria Iwaszkiewicz, c\u00f3rka, wielokrotnie podkre\u015bla\u0142a: \u201emoi Rodzice uwa\u017cali pomoc zagro\u017conym ludziom za rzecz tak naturaln\u0105, \u017ce nigdy nie starali si\u0119 o \u017cadne wyr\u00f3\u017cnienia czy nagrody\u201d.<br \/>\nOna sama jednak by\u0142a przekonana, \u017ce powinien pozosta\u0107 \u015blad po ich odwadze i moralnej wielko\u015bci podczas II wojny \u015bwiatowej. Iwaszkiewiczowie byli istotnym sk\u0142adnikiem sieci pomocy, dzi\u0119ki kt\u00f3rej szereg zagro\u017conych Zag\u0142ad\u0105 prze\u017cy\u0142o wojenn\u0105 gehenn\u0119. Wspierali m.in. rodzin\u0119 Jankiela Karwassera z Brwinowa (dzi\u0119ki ich pomocy wojn\u0119 prze\u017cyli jego synowie Natan i Moj\u017cesz). Pomagali Anieli Neufeldowej, Andrzejowi, Irenie i Joannie Kramsztykom, J\u00f3zefowi i Delfinie Muszkat, czy profesorowi Ludwikowi Wertensteinowi i jego rodzinie z Turczynka oraz wielu innym osobom. Anna i Jaros\u0142aw Iwaszkiewiczowie dotkliwie odczuwali tragiczny los \u017cydowskich przyjaci\u00f3\u0142. W Dzienniku Iwaszkiewicz pisa\u0142\u201e&#8230; Dreszcz mnie przechodzi, \u017ce tutaj mieszkaj\u0105 moi przyjaciele, rodzice przyjaci\u00f3\u0142\u201d &#8211; pisa\u0142 w lutym 1941 r. gdy zobaczy\u0142 getto z okien tramwaju. Czu\u0142 zawstydzenie, \u017ce \u017cyje mimo wszystko w jako\u015b normalnym \u015bwiecie. Ubolewa\u0142 nad spodziewanymi skutkami moralnymi tej sytuacji. Pisa\u0142 w Dzienniku, \u017ce najg\u0142\u0119bsz\u0105 ran\u0119, kt\u00f3r\u0105 Niemcy zadali ludzko\u015bci, to utrata wsp\u00f3lnoty ludzkiej i utrata poczucia cz\u0142owiecze\u0144stwa. Dotyka\u0142a ona wszystkich: ofiar, kat\u00f3w i \u015bwiadk\u00f3w. Notowa\u0142 w Dzienniku: \u201eTo wszystko by\u0142o bardzo trudne do zrozumienia i do prze\u017cycia. Zrozumie\u0107 tego nawet nie pr\u00f3bujemy, ale prze\u017cy\u0107 to trzeba\u201d.<\/p>\n<p><strong>Beata Izdebska-Zyba\u0142a<\/strong>&nbsp;absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowa\u0142a w \u201eTw\u00f3rczo\u015bci\u201d i \u201ePlus-Minus\u201d, cotygodniowym dodatku kulturalnym do dziennika \u201eRzeczpospolita\u201d, opracowa\u0142a listy Jaros\u0142awa Iwaszkiewicza m.in. z Kazimierzem Or\u0142osiem, Krystyn\u0105 Irzykowsk\u0105-Pytel. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z pismem \u201eMagazyn Literacki KSI\u0104\u017bKI\u201d, gdzie publikowa\u0142a recenzje. Kuratorka wystawy \u201eIwaszkiewiczowie. Sprawiedliwi w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d w 30. rocznic\u0119 przyznania im medalu. Jest adiunktem w Muzeum im. Anny i Jaros\u0142awa Iwaszkiewicz\u00f3w w Stawisku.&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-20722\" src=\"https:\/\/shalom.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240719_192657-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"155\" height=\"207\" srcset=\"https:\/\/shalom.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240719_192657-225x300.jpg 225w, https:\/\/shalom.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240719_192657-768x1024.jpg 768w, https:\/\/shalom.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240719_192657-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/shalom.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240719_192657-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/shalom.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240719_192657-191x255.jpg 191w, https:\/\/shalom.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240719_192657-350x467.jpg 350w, https:\/\/shalom.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240719_192657-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 155px) 100vw, 155px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Matylda Elenge<\/strong> pracuje jako coachka ds. relacji z pieni\u0119dzmi i mentorka biznesowa; pomaga przedsi\u0119biorczym osobom z ADHD, kt\u00f3re chc\u0105 bez energetycznego i emocjonalnego przebod\u017acowania zarabia\u0107 w swoich biznesach, cieszy\u0107 si\u0119 bezpiecze\u0144stwem finansowym, kt\u00f3re pozwoli im \u017cy\u0107 na w\u0142asnych zasadach. Prowadzi podcast ADHD, Biznes, Pieni\u0105dze. Od roku prowadzi sw\u00f3j autorski program coachingowo-mentoringowy Akademia Biznesu ADHD \u201eSi\u0119gnij po Marzenia\u201d oraz grup\u0119 na FB ADHD, Biznes, Pieni\u0105dze. Znale\u017a\u0107 j\u0105 mo\u017cna na Facebooku pod panie\u0144skim nazwiskiem Matylda W\u0142odek. Mieszka w Warszawie, jest dumn\u0105 matk\u0105 trzech wspania\u0142ych dziewczynek.<\/p>\n<hr>\n<p><span style=\"font-size: 10pt;\"><strong>Austriackie Forum Kultury<\/strong><strong>, ul. Pr\u00f3\u017cna 7\/9<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Wst\u0119p wolny; liczba miejsc ograniczona, miejsca nie s\u0105 numerowane<\/p>\n<p>Wydarzenie transmitowane on-line na profilach Austriackiego Forum Kultury i Festiwalu Warszawa Singera na Facebooku<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z cyklu \u201eOpowiedz mi swoj\u0105 histori\u0119\u201d&nbsp; spotkanie z Beat\u0105 Izdebsk\u0105-Zyba\u0142\u0105, autork\u0105 ksi\u0105\u017cki \u201eAnna i Jaros\u0142aw Iwaszkiewiczowie. Sprawiedliwi w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[75],"class_list":["post-19628","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-program","tag-spotkanie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19628"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20723,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19628\/revisions\/20723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}