{"id":19534,"date":"2024-06-28T15:49:58","date_gmt":"2024-06-28T13:49:58","guid":{"rendered":"https:\/\/shalom.org.pl\/?p=19534"},"modified":"2024-08-23T12:38:35","modified_gmt":"2024-08-23T10:38:35","slug":"premiera-ksiazki-siches-chulin-artystyczna-ksiazka-mojzesza-brodersona-i-eleazara-lisickiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/premiera-ksiazki-siches-chulin-artystyczna-ksiazka-mojzesza-brodersona-i-eleazara-lisickiego\/","title":{"rendered":"Premiera ksi\u0105\u017cki: \u201eSiches chulin [Pogaw\u0119dki]”. Artystyczna ksi\u0105\u017cka Moj\u017cesza Brodersona i Eleazara Lisickiego. W dyskusji wezm\u0105 udzia\u0142: prof. Krystyna Radziszewska, dr Piotr Rypson oraz Dariusz Dekiert"},"content":{"rendered":"

Premiera ksi\u0105\u017cki \u201eSiches chulin [Pogaw\u0119dki]”. Artystyczna ksi\u0105\u017cka Moj\u017cesza Brodersona i Eleazara Lisickiego<\/strong><\/h3>\n

Artystyczna ksi\u0105\u017cka Moj\u017cesza Brodersona i Eliezera Lissitzky\u2019ego<\/p>\n

Redaktorzy i redaktorki: Dariusz Dekiert\u201a Irmina Gadowska\u201a Krystyna Radziszewska. Przek\u0142ad: Agata Salamon i Dariusz Dekiert
\nRok wydania: 2024<\/p>\n

W dyskusji wezm\u0105 udzia\u0142: prof. Krystyna Radziszewska,<\/strong> dr Piotr Rypson<\/strong> oraz Dariusz Dekiert<\/strong><\/p>\n

\u201eSiches chulin. Pogaw\u0119dki. Artystyczna ksi\u0105\u017cka Moj\u017cesza Brodersona i Eleazara Lisickiego\u201d stanowi reedycj\u0119 unikatowego \u017cydowskiego dzie\u0142a z pocz\u0105tku XX. wieku. Irmina Gadowska, Krystyna Radziszewska oraz Dariusz Dekiert \u2013 autorzy publikacji \u2013 po raz kolejny bior\u0105 na warsztat literacko-artystyczny utw\u00f3r judaistycznej awangardy okresu mi\u0119dzywojennego. Wcze\u015bniej badacze opracowali m.in. \u201eTa\u0144czymy zaczarowany taniec m\u0142odo\u015bci\u201d.<\/p>\n

Nowa ksi\u0105\u017cka Gadowskiej, Radziszewskiej i Dekierta sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci. Pierwsza jest teoretycznym om\u00f3wieniem bibliofilskiego dzie\u0142a, traktuj\u0105cego o ludzkich pop\u0119dach (takich jak libido i \u015bmier\u0107). W drugiej reprodukowane s\u0105 ilustracje Lisickiego oraz oryginalny tekst monodramu Brodersona wraz z t\u0142umaczeniem na j\u0119z. polski. Ca\u0142o\u015b\u0107 sytuuje si\u0119 na pograniczu bada\u0144 historycznych, literaturoznawczych i artystycznych.<\/p>\n

Wydanie, maj\u0105ce niezwykle kunsztowny charakter, \u0142\u0105czy modernistyczne projekty graficzne (ilustracj\u0119 i religijne liternictwo) z \u017cydowskim ekspresjonizmem. Znajdziemy w nim tematy zmys\u0142owo\u015bci, \u017cycia, \u015bmierci i przeznaczenia z jednoczesnym zachowaniem ironii i dystansu. Prac\u0119 mo\u017cna odczytywa\u0107 jako niekonwencjonalny eksperyment zar\u00f3wno z tradycj\u0105, jak i z form\u0105 literack\u0105 czy artystyczn\u0105 w og\u00f3lno\u015bci. Ksi\u0105\u017cka z pewno\u015bci\u0105 przypadnie do gustu koneserom sztuki, mi\u0142o\u015bnikom symbolicznej literatury, przedwojennej poezji, kultury i tradycji. <\/p>\n

\"\"

Redaktorzy i redaktorki: Dariusz Dekiert\u201a Irmina Gadowska\u201a Krystyna Radziszewska. Przek\u0142ad: Agata Salamon i Dariusz Dekiert [Wydawnictwo Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego]<\/p><\/div>Siches chulin. Ajne fun di geszichten <\/em><\/strong> (Moskwa 1917). To adaptacja ludowej ba\u015bni Maase szel Jeruszalmi<\/em> [Opowie\u015b\u0107 o jerozolimczyku]. Lissitzky\u2019ego Broderson pozna\u0142 podczas  pobytu w Moskwie w latach 1914\u20131918. Obu tw\u00f3rc\u00f3w po\u0142\u0105czy\u0142a przyja\u017a\u0144 oraz fascynacja \u017cydowsk\u0105 tradycj\u0105 i folklorem.<\/p>\n

Moj\u017cesz Broderson<\/strong> ur. 1890 w Moskwie, zm.1956 w Warszawie. Polski poeta tworz\u0105cy w j\u0119zyku jidysz, malarz i rysownik \u017cydowskiego pochodze-nia. By\u0142 jedn\u0105 z czo\u0142owych postaci \u017cydowskiej awangardy w \u0141odzi oraz czo\u0142owych poet\u00f3w okresu mi\u0119dzywojennego w Polsce. Wydawa\u0142 pierwsze w Polsce ekspresjonistyczne czasopismo \u017cydowskie \u2013 almanach Jung Jidysz (1919), by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem grupy Jung Jidysz i tw\u00f3rc\u0105 jej za\u0142o\u017ce\u0144 ideowych, propaguj\u0105cych poszukiwanie narodowej sztuki \u017cydowskiej.
\nTw\u00f3rca, w 1927 r. (m.in. wraz z \u017con\u0105 Soni\u0105 Mandelbaum pseud. Szejne Miriam) \u0141\u00f3dzkiego \u017bydowskiego Rewiowo-Kameralnego Teatru \u201eArarat\u201d.<\/p>\n

Eleazar Markowicz Lisicki (El Lissitzky)<\/b><\/strong> ur. 1890 w Poczinoku, zm. 1941 w Moskwie. Rosyjski malarz, grafik, architekt, typograf i fotografik. Urodzony w rodzinie \u017cydowskiej. Studiowa\u0142 architektur\u0119 i zg\u0142\u0119bia\u0142 \u017cydowsk\u0105 sztuk\u0119 i ornamentyk\u0119 w starych synagogach. W 1919 zosta\u0142 profesorem w Szkole Sztuk Pi\u0119knych w Witebsku. Pozna\u0142 tam artyst\u00f3w reprezentuj\u0105cych r\u00f3\u017cne kierunki malarskie, m.in. Marca Chagalla i Kazimierza Malewicza. Pracowa\u0142 w: Niemczech, Holandii i Szwajcarii, b\u0119d\u0105c jednocze\u015bnie od 1921 profesorem na ASP w Moskwie. W 1925 roku wr\u00f3ci\u0142 do Moskwy i zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w prac\u0119 w postrewolucyjnej szkole \u2013 Wchutiemasie. Lisicki by\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 konstruktywizmu. Charakterystyczne s\u0105 w jego sztuce proste form geometrycznych, kt\u00f3re mo\u017cna  odczytywa\u0107 symbolicznie.<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

Centrum Kultury Jidysz, ul. Andersa 15<\/strong><\/span><\/p>\n

Wst\u0119p wolny; miejsca nie s\u0105 numerowane<\/span><\/p>\n

\n

Wydarzenie towarzysz\u0105ce <\/i>zorganizowane przez Uniwersytet \u0141\u00f3dzki<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Premiera ksi\u0105\u017cki \u201eSiches chulin [Pogaw\u0119dki]”. Artystyczna ksi\u0105\u017cka Moj\u017cesza Brodersona i Eleazara Lisickiego Artystyczna ksi\u0105\u017cka Moj\u017cesza Brodersona i Eliezera Lissitzky\u2019ego Redaktorzy […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[73],"class_list":["post-19534","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-program","tag-salon-literacki"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19534"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19534\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21016,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19534\/revisions\/21016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}