{"id":19,"date":"2019-02-21T11:50:30","date_gmt":"2019-02-21T10:50:30","guid":{"rendered":"http:\/\/singer.cesin.smarthost.pl\/wp\/?page_id=19"},"modified":"2020-02-23T16:23:37","modified_gmt":"2020-02-23T15:23:37","slug":"golda-tencer","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/o-fundacji\/golda-tencer\/","title":{"rendered":"Go\u0142da Tencer"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Fundator Fundacji Shalom<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Za\u0142o\u017cycielka i fundatorka, wieloletni dyrektor generalny Fundacji Shalom. Od roku 2009 wicedyrektorka Teatru \u017bydowskiego, a od 2015 \u2013 jego dyrektorka.<\/p>

Absolwentka Studia Aktorskiego przy Teatrze \u017bydowskim (1971), studentka kulturoznawstwa na Uniwersytecie Warszawskim, uko\u0144czy\u0142a podyplomowe studia menad\u017cerskie na Wydziale Zarz\u0105dzania Uniwersytetu Warszawskiego oraz Wydzia\u0142 Sztuki Medi\u00f3w Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie.<\/p>

Jako dziecko wyst\u0119powa\u0142a na deskach \u0142\u00f3dzkiego Teatru Powszechnego. Uko\u0144czy\u0142a Szko\u0142\u0119 \u017bydowsk\u0105 im. Icchoka Lejba Pereca w \u0141odzi. W roku 1969 przenios\u0142a si\u0119 do Warszawy i zwi\u0105za\u0142a z Teatrem \u017bydowskim. Jej doros\u0142y debiut aktorski to rola Cyne w spektaklu \u201eZielone pola\u201d Pereca Hirszbejna w re\u017cyserii Szymona Szurmieja (1969).<\/p>

W dorobku aktorskim ma niezapomniane kreacje stworzone przede wszystkim w repertuarze obejmuj\u0105cym klasyk\u0119 oraz wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 dramaturgi\u0119 \u017cydowsk\u0105. Zagra\u0142a m.in.: Gitl\u0119 w \u201eDybuku\u201d Szymona An-skiego (re\u017c. Chewel Buzgan, 1970), Chaw\u0119 w \u201eTewje Mleczarzu\u201d Szolema Alejchema (re\u017c. Ch. Buzgan, 1970), Bej\u0142k\u0119 w \u201eWielkiej wygranej\u201d Sz. Alejchema (re\u017c. Jakub Rotbaum, 1972), Gitl\u0119 i Le\u0119 w \u201eDybuku\u201d Sz. An-skiego (re\u017c. Sz. Szurmiej, 1973), Dwojr\u0119 w \u201eZmierzchu\u201d Izaaka Babla (re\u017c. Andrzej Witkowski, 1976), Asi\u0119 w \u201ePlanecie Ro\u201d Ryszarda Marka Gro\u0144skiego (re\u017c. Waldemar Krygier, 1979), Auror\u0119 w \u201eJakubie i Ezawie\u201d Samuela Gronemana (re\u017c. Juliusz Berger, 1980), Sur\u0119 Bas Tojwim w \u201eDybuku\u201d Sz. An-skiego (re\u017c. Sz. Szurmiej, 1990), Bub\u0119 Jachne w \u201e\u015anie o Goldfadenie\u201d (re\u017c. Lena Szurmiej, 2006), Perl\u0119 Jamajker w \u201eMarienbadzie\u201d Sz. Alejchema (re\u017c. Maciej Wojtyszko, 2013).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W Teatrze \u017bydowskim wyre\u017cyserowa\u0142a nast\u0119puj\u0105ce spektakle: \u201eTrubadur z Galicji\u201d Gebirtiga Mordechaja (tak\u017ce autorka adaptacji, 1992), \u201eCud Purymowy\u201d Icyka Mangera (tak\u017ce autorka adaptacji, 2002), \u201eDla mnie bomba\u201d (tak\u017ce autorka scenariusza, 2006), \u201eP\u0142acz we mnie zamilk\u0142\u201d (2006), \u201eMazl tov\u201d (tak\u017ce autorka scenariusza, 2013), \u201eEjli, Ejli\u201d Icchaka Kacenelsona (tak\u017ce autorka adaptacji, 2016) oraz \u201eIda\u201d na podstawie sztuki Henryka Grynberga \u201eM\u00f3j teatr\u201d (tak\u017ce autorka scenariusza, 2018). Razem z Sz. Szurmiejem wsp\u00f3\u0142re\u017cyserowa\u0142a takie przedstawienia, jak: \u201ePie\u015b\u0144 o zamordowanym \u017cydowskim narodzie\u201d I. Kacenelsona (tak\u017ce wsp\u00f3\u0142autorka adaptacji i inscenizacji, 1986). \u201eMy, \u017bydzi polscy\u201d Juliana Tuwima (1993), \u201eBallada o brunatnym teatrze\u201d Hirsha Glika (1997), \u201eKamienica na Nalewkach\u201d (tak\u017ce wsp\u00f3\u0142autorka scenariusza, 2000), \u201eBonjour Monsieur Chagall\u201d (tak\u017ce wsp\u00f3\u0142autorka scenariusza, 2009).<\/p>

Do wsp\u00f3\u0142pracy zaprasza artyst\u00f3w tak\u017ce spoza kr\u0119gu kultury \u017cydowskiej. W teatrze re\u017cyserowali m.in.: Piotr Cieplak (\u201eKsi\u0119ga Raju\u201d I. Mangera, 2010), Micha\u0142 Zadara (\u201e1666\u201d wg \u201eSzatana w Goraju\u201d Isaaka Bashevisa Singera, 2011), Maja Kleczewska (\u201eDybuk\u201d wg Sz. An-skiego, 2015, \u201eMalowany ptak\u201d wg Jerzego Kosi\u0144skiego, 2017, koprodukcja z Teatrem Polskim w Poznaniu oraz \u201eGolem\u201d, 2017), Monika Strz\u0119pka (\u201eDobrze \u017cyjcie \u2013 to najlepsza zemsta\u201d Paw\u0142a Demirskiego, 2016), Anna Smolar (\u201eAktorzy \u017cydowscy\u201d Micha\u0142a Buszewicza, 2015 oraz \u201eKilka obcych s\u0142\u00f3w po polsku\u201d M. Buszewicza, 2018, koprodukcja z Teatrem Polskim w Warszawie), Micha\u0142 Buszewicz (\u201eKibice\u201d M. Buszewicza i Sebastiana Krysiaka, 2017) oraz J\u0119drzej Piaskowski (\u201eWiera Gran\u201d Weroniki Murek, 2017).<\/p>

Zagra\u0142a w kilkunastu polskich i zagranicznych filmach fabularnych, m.in. w: \u201eSanatorium pod klepsydr\u0105\u201d w re\u017c. Wojciecha Jerzego Hasa (1973), \u201eDavidzie\u201d w re\u017c. Petera Lilenthala (RFN, 1979), \u201eAusterii\u201d w re\u017c. Jerzego Kawalerowicza (1982), \u201eHaraczu szarego dnia\u201d w re\u017c. Romana Wionczka (1984), \u201eWar and Love\u201d w re\u017c. Moshe Mizrahiego (USA, 1985), \u201eAlles auf Zucker!\u201d w re\u017c. Dani Leviego (Niemcy, 2004), \u201eLiebe nach Rezept\u201d w re\u017c. Jorgo Papavassiliou (Niemcy, 2007).<\/p>

Wyst\u0105pi\u0142a w filmach, serialach, spektaklach i widowiskach telewizyjnych, m.in. w: \u201eKomediantach\u201d w re\u017c. Stefana Szlachtycza (1979), \u201eGwiazdach na dachu\u201d re\u017c. Jerzego Gruzy (1979), \u201eDoktorze Murku\u201d w re\u017c. Witolda Lesiewicza (1979), \u201eHotel Polan und Seine G\u00e4ste\u201d w re\u017c. Horsta Seemanna (NRD, 1982), \u201eThe Winds of War\u201d w re\u017c. Dana Curtisa (USA, 1983), \u201eMiasteczku Be\u0142z\u2026 i innych piosenkach\u201d w re\u017c. Barbary Borys-Dami\u0119ckiej (1987) czy \u201eDybuku\u201d w re\u017c. Agnieszko Holland (1999). Re\u017cyserowa\u0142a telewizyjne wersje spektakli Teatru \u017bydowskiego: \u201ePie\u015b\u0144 o zamordowanym \u017cydowskim narodzie\u201d (wraz z Sz. Szurmiejem, 1993) i \u201eKamienica na Nalewkach, czyli Szlagiery \u017cydowskiej ulicy\u201d (wraz z Sz. Szurmiejem, 2000), widowisko telewizyjne \u201eDokument podr\u00f3\u017cy\u201d (wraz z Magdalen\u0105 \u0141azarkiewicz, 1998) oraz film dokumentalny \u201eDokument podr\u00f3\u017cy. Smutno tu bez Was\u201d (1998).<\/p>

Wa\u017cnym momentem w jej karierze artystycznej sta\u0142o si\u0119 nagranie w roku 1988 p\u0142yty z piosenkami w j\u0119zyku jidysz pt. \u201eMiasteczko Be\u0142z\u201d, kt\u00f3ra cieszy\u0142a si\u0119 wielk\u0105 popularno\u015bci\u0105 nie tylko w Polsce. Z piosenkami z tej p\u0142yty odby\u0142a liczne tourn\u00e9es, odwiedzaj\u0105c m.in. NRD, Izrael, Stany Zjednoczone czy Holandi\u0119.<\/p>

Jest inicjatork\u0105 i autork\u0105 dzia\u0142a\u0144 artystycznych oraz edukacyjnych, maj\u0105cych na celu ochron\u0119 dziedzictwa kulturalnego polskich \u017byd\u00f3w. Za\u0142o\u017cycielka Fundacji Shalom (1988), pomys\u0142odawczyni i organizatorka Festiwalu Kultury \u017bydowskiej \u201eWarszawa Singera\u201d (od 2003), za\u0142o\u017cycielka \u017cydowskiego przedszkola Lauder Morasha. Wsp\u00f3ln\u0105 inicjatyw\u0105 jej oraz prof. Jadwigi Bi\u0144czyckiej, przewodnicz\u0105cej Polskiego Stowarzyszenia im. Janusza Korczaka, by\u0142o postawienie w Parku \u015awi\u0119tokrzyskim w Warszawie pomnika Korczaka (ods\u0142oni\u0119cie \u2013 2006). Dzi\u0119ki jej wysi\u0142kom w jedn\u0105 ze \u015bcian Dworca Gda\u0144skiego w Warszawie zosta\u0142a wmurowana tablica upami\u0119tniaj\u0105ca wydarzenia Marca \u201868 (2008).<\/p>

Wa\u017cne miejsce w jej dzia\u0142alno\u015bci zajmuj\u0105 projekty poszerzaj\u0105ce wiedz\u0119 o kulturze \u017cydowskiej, jak konkurs \u201eKultura i historia \u017byd\u00f3w w Polsce\u201d, i wydawanie ksi\u0105\u017cek, m.in. \u201ePami\u0119\u0107. Historia \u017byd\u00f3w przed, w czasie i po Zag\u0142adzie\u201d albo \u201eNic darowane\u201d, czyli tom wierszy Wis\u0142awy Szymborskiej w pi\u0119ciu wersjach j\u0119zykowych, w tym po raz pierwszy w jidysz. Zorganizowana przez ni\u0105 z Fundacj\u0105 Shalom wystawa fotografii \u201eI ci\u0105gle widz\u0119 ich twarze\u2026\u201d (Zach\u0119ta, 1996), na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 zdj\u0119cia \u017byd\u00f3w polskich, odwiedzi\u0142a dot\u0105d ju\u017c blisko 30 kraj\u00f3w, mi\u0119dzy innymi Stany Zjednoczone, Francj\u0119, Meksyk, Kanad\u0119, Hiszpani\u0119, Litw\u0119, Argentyn\u0119 czy Kostaryk\u0119. Podczas 65. oraz 70. rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim nadzorowa\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 artystyczn\u0105 obchod\u00f3w, zapraszaj\u0105c na koncert galowy w Teatrze Wielkim \u2013 Operze Narodowej m.in. Filharmoni\u0119 Izraelsk\u0105 pod batut\u0105 Zubina Mehty. W roku 2015 wyst\u0105pi\u0142a w Koncercie Galowym \u201eProsz\u0119 Pa\u0144stwa, b\u0119dzie wojna!\u201d w re\u017c. M. Strz\u0119pki, odbywaj\u0105cym si\u0119 w ramach 36. Przegl\u0105du Piosenki Aktorskiej we Wroc\u0142awiu.<\/p>

Za sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczn\u0105, organizacyjn\u0105 i wspieraj\u0105c\u0105 promocj\u0119 kultury \u017cydowskiej w Polsce i na \u015bwiecie zosta\u0142a uhonorowana wa\u017cnymi nagrodami i odznaczeniami, w tym: Z\u0142ot\u0105 Lir\u0105 (1983), najwy\u017cszym odznaczeniem przyznawanym w Izraelu za osi\u0105gni\u0119cia w propagowaniu kultury \u017cydowskiej, Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2002) za wybitne zas\u0142ugi w dzia\u0142alno\u015bci na rzecz spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej, Krzy\u017cem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2005), Medalem \u201eZas\u0142u\u017cony dla Tolerancji\u201d (2006), Z\u0142otym Medalem Gloria Artis \u2013 Zas\u0142u\u017cony Kulturze (2009), Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2011), Nagrod\u0105 Miasta Sto\u0142ecznego Warszawy (2014), Medalem \u201ePro Masovia\u201d (2015) oraz Nagrod\u0105 im. Tadeusza Boya-\u017bele\u0144skiego.<\/p>

Wsp\u00f3lnie z Katarzyn\u0105 Przybyszewsk\u0105-Ortanowsk\u0105 napisa\u0142a ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eGo\u0142da Tencer. Jidisze Mame”, kt\u00f3ra ju\u017c w miesi\u0105cu premiery (wrzesie\u0144 2019) otrzyma\u0142a tytu\u0142 Ksi\u0105\u017cka Miesi\u0105ca Magazynu Literackiego KSI\u0104\u017bKI.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fundator Fundacji Shalom Za\u0142o\u017cycielka i fundatorka, wieloletni dyrektor generalny Fundacji Shalom. Od roku 2009 wicedyrektorka Teatru \u017bydowskiego, a od 2015 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":193,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"src\/uniwersalny.php","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-19","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10265,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19\/revisions\/10265"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shalom.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}